|
BizReporter - przegląd informacji biznesowych zobacz wszystkie artykuły <<< poprzednia - 1 2 3 4 - następna >>>
Kontrakty menedżerskie w przedsiębiorstwach państwowych (cz. 1)
Jedną z istotnych zmian w sferze zarządzania polskimi przedsiębiorstwami jaką można było zaobserwować na początku lat 90-tych było pojawienie się form zarządzania opartych na stosunkach cywilnoprawnych, określanych jako "kontrakty menedżerskie" czy "umowy
o zarządzanie".
Podstawa prawną do zawierania kontraktów menedżerskich stała się nowela ustawy
o przedsiębiorstwach państwowych dokonana ustawą z 19 lipca 1991 roku o zmianie ustawy o przedsiębiorstwach państwowych oraz o gospodarce finansowej przedsiębiorstwach państwowych. Przyczyna dla której wprowadzono ową instytucję do państwowego sektora gospodarki narodowej była chęć by przedsiębiorstwo cechowała typowa dla gospodarki wolnorynkowej "przedsiębiorczość", a co za tym idzie sprawne i efektywne zarządzanie.
Kontrakty menedżerskie nie mogą być zawierane w "Portach Lotniczych", Polskie Lot Lotnicze Lot, PKP, Poczcie Polskiej i bankach państwowych. Zamknięta lista tych wyłączeń powoduje, iż we wszystkich innych przedsiębiorstwach państwowych mogą być zawierane umowy o zarządzanie, tak więc zakres ich zastosowania może być bardzo szeroki.
Powierzenie zarządzania przedsiębiorstwem może nastąpić:
- Z inicjatywy organu założycielskiego za zgodą rady pracowniczej i ogólnego zebrania pracowników (delegatów) przedsiębiorstwa.
- Na wniosek rady pracowniczej przedsiębiorstwa za zgodą ogólnego zebrania pracowników (delegatów).
- Z inicjatywą zarządzania przedsiębiorstwem może wystąpić również zarządca komisaryczny, o ile istnieją przesłanki do uchylenia zarządu komisarycznego. Wniosek zarządcy komisarycznego powinien być poparty pozytywnym wynikiem referendum przeprowadzonego w przedsiębiorstwie albo pozytywną opinią działających w przedsiębiorstwie organizacji związkowych, pod warunkiem, że członkowie tych organizacji stanowią ponad połowę pracowników przedsiębiorstwa.
Wynika stąd, że zwarcie umowy o zarządzanie przedsiębiorstwem państwowym wymaga wypracowania consensusu czterech podmiotów: rady pracowniczej przedsiębiorstwa, ogólnego zebrania pracowników (delegatów), organu założycielskiego oraz zarządcy.
Kompetencje organów samorządu wynikające z przepisów ustawy mają dla ewentualnego zawarcia umowy charakter podstawowy, nie jest bowiem możliwe zawarcie umowy bez akceptacji tego faktu przez przedstawicielstwo załogi.
Uruchomienie procedury zawarcia umowy następuje bądź wewnątrz rady pracowniczej przedsiębiorstwa inicjującej procedurę z własnej inicjatywy, bądź wskutek adresowanej do rady pracowniczej sugestii organu założycielskiego, czy też wskutek kierowanej do rady sugestii potencjalnego zarządcy.
Podjęcie przez radę pracowniczą decyzji o wystąpienie do organu założycielskiego, przy równoczesnej zgodzie ogólnego zebrania pracowników (delegatów) o powierzenie zarządzania wskazanej osobie fizycznej lub prawnej przenosi procedurę do organu założycielskiego, który w pierwszej kolejności musi podjąć decyzję o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku.
Przyjęcie wniosku rady pracowniczej sprowadza procedurę na płaszczyznę uzgodnień treści umowy pomiędzy organem założycielskim a wstępnie zaakceptowanym zarządcą.
Ustalenie treści umowy i jej podpisanie przez obie strony wywołuje skutki prawne
i proceduralne, takie jak konieczność sporządzenia bilansu przedsiębiorstwa na dzień objęcia zarządu, wybór przez załogę jej przedstawicieli do rady nadzorczej, powołanie rady nadzorczej przez organ założycielski, przygotowanie przez zarządcę programu restrukturyzacji przedsiębiorstwa i jego zatwierdzenie przez organ założycielski.
Umowa zawierana jest na czas oznaczony - nie krótszy niż 3 lata - pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez organ założycielski a zarządcą. Treść umowy może być, zgodnie z zasadą swobody umów, ukształtowana dowolnie według woli stron.
Ustawodawca zobligował strony jedynie do określenia w umowie:
- Obowiązków zarządcy w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem i jego restrukturyzacją, mającą na celu wprowadzenie w nim określonych zmian
i usprawnień,
- Zasad wynagradzania zarządcy, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 3.03.2000 roku o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi,
- Kryteriów oceny efektywności zarządzania,
- Odpowiedzialności za powierzone przedsiębiorstwo.
Jedynym obowiązkiem organu założycielskiego, przewidzianym ustawą o przedsiębiorstwach państwowych, jest zagwarantowanie wypłaty przez przedsiębiorstwo wynagrodzenia menedżerowi. Przepisy ustawy nie wymieniają żadnych innych obowiązków, można jednak zaliczyć do nich obowiązek współdziałania organu założycielskiego z zarządcą, zapewnienie współpracy z nim personelu przedsiębiorstwa państwowego czy też udzielenie niezbędnych informacji koniecznych do sprawowania zarządu.
<<< poprzednia - 1 2 3 4 - następna >>> | 
